Söz Dinlememe

çocuklarda söz dinlememe

Ana-babalar, çevredeki yetişkinler çocukların söz dinlemesini, kendilerine söylenen her şeyi yerine getirmesini isterler. Ancak söz dinleme ya da dinlememe hem olumlu hem de olumsuz sonuçları olabilen bir öğrenme sürecidir. Çocuğun söz dinlemesi,  neyi-nasıl yapması gerektiğini, sosyal becerileri öğrenmesini ve çevresine uyum yapmasını kolaylaştırır. Diğer yandan ise, yetişkinlerin kimi isteklerini yerine getirmeyi reddetme (söz dinlememe)  özellikle 2-3 yaşlarından itibaren- çocuğun özerklik ve bağımsızlık gelişimini kolaylaştıracaktır.                                                                        

Her iki boyutta dengeli olabilmek önemlidir: Çocuğun hem bireysel farklılığını, neleri isteyip neleri istemediğini ve yaşamında
aynı zamanda  aile ve daha geniş toplumsal kurumların  kurallarını öğrenebilmesi önemlidir. Değişiklikler yapabildiğini öğrenmesi,

Anne-babalar çocukları söz dinlediği ya da itaat ettiği için övgüde bulunurlar.  ‘Çok usludur, sözümden dışarı çıkmaz’ gibi. İtaati pekiştirirler. Oysa, vurgulanması gereken nokta kendisi ya da bazen başkaları için iyi olabilecek  davranışları yapması veya buna çaba harcamasıdır. Hedef, çocuğun itaat etmeyi öğrenmesi değil, her alanda potansiyelini en iyi biçimde kullanmaya yönelik çabalarının desteklenmesidir.                                                                                                                                                                                                                                                               
Söz dinlememe  konusunda neler yapılabilir?                                                                                                

Aile içi kurallar belirlenmeli, çocuğun anlayabileceği biçimde ifade edilmeli ve herkes tarafından  uyulmalıdır. Ancak, bu kurallar tüm aile bireyleri tarafından –olabildiğince çocuğun da katılımı ile- ortaklaşa alınmalı ve kurallar yavaş yavaş arttırılmalıdır. Örneğin, ilk kurallar sağlık, güvenlik ve temizlik konuları ile sınırlandırılabilir. Çocuklar genelde söz dinlemeyen diğer çocukları taklit etme eğilimi gösterirler. Çünkü bu çocuklar daha sosyal ve özgüvenleri daha çok gelişmiş gibi algılanır. Böyle bir çocukta neyi beğendiğini  öğrenmeye çalışın. Beğendiği bu davranışları kabul edilebilir biçimlerde göstermesi için olanaklar sağlayın ve yüreklendirin. Söz dinlememe eğilimi bazen ‘benimle ilgilen’ mesajı taşıyabilir. Buna yol açmamak için her gün çocukla birlikte, O’nun yönlendirdiği biçimde oyun oynamak ya da birlikte eğlenceli etkinlikler yapılmalıdır.Çocuğun olumlu davrandığı (söz dinlediği) anlar yakalanmalı ve takdir edilmelidir. Bazen söz dinlememe davranışı hakkında konuşmak yararlı olabilir. Okuldaki bir başarısızlık duygusu, arkadaşlar arasına kabul edilmeme ya da çocuğun bazı korkuları,   söz dinlememe biçiminde kendini gösterebilir. Bazen ana-babanın çocuktan yapmasını istediği davranışlar ile çocuğun ne anladığı örtüşmeyebilir.                                                                                                    

Örneğin:  Oda toplama konusunda  beklentilerinizi net olarak iletin, bir örnek uygulama yapın. Bunları neden ondan beklediğinizi anlatın. İstenmedik davranış yerine, yapabileceği diğer davranışların neler olduğunu söyleyin. Çocuğun gelişim özellikleri konusunda bilgi edinin, hazır olmadığı şeyleri yapmasını beklemeyin.

Bunlara da Bakabilirsiniz…
Etiketler:

Benzer Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü