Dikkat ve Konsatrasyon

dikkat ve konsantrasyon

Dikkat  Nedir?

Düşünce, algılama ve kavrama gibi zihinsel yetileri başka uyaranları dışlayarak yalnızca belirli uyaranlar üzerinde yoğunlaştırma gücüne dikkat diyoruz. Bir konu üzerinde dikkatimizi yoğunlaştırmak istediğimiz zaman bir başka isteğimize karşı koymuş oluruz .Bu şekilde zihnimizi disiplin altına almaya çalışırsak, ister istemez bir bölünme meydana gelir. Bu durum, son derece zihnimizi yorar ve boşa enerji harcanmasına yol açar. Ama ayırım yapmadan her şeyi birden dinlersek,  o zaman bir bölünme ve direnç olmayacak ve hiçbir çaba göstermeden, zihnin tüm dikkatiyle her şeyi izleyebildiğini göreceğiz

  • İlköğretimde okul çağı çocuklarının %3-%5 dikkat eksikliği görülür.
  • Bu %3-%5’lik kısımdaki her 3 erkekte biri, her 5 kızda biri, dikkat eksikliği problemi yaşar.

Dikkat halinde genel olarak iki nitelik vardır:

  1. Kendiliğinden Dikkat : Bu tür dikkatte bütün zihin çalışmasının bir konu veya uyarı üzerinde toplanabilmesi için o konuya karşı bir ilgi duyması gerekir. İhtiyaçlara, duygulara ve alışkanlıklara uygun olan duyumlara ve algılara ilgi duyulur. Zihin, aklımızı ve irademizi kullanmadan böyle bir işleve kendiliğinden yönelir. Böyle dikkate kendiliğinden dikkat denir.
  2. İradeli Dikkat : Aklımıza ve çevreye uyum gereği olarak ve kendimizi zorlayarak zihni, bir uyarıcıya veya bir konuya toplamaya iradeli dikkat denir. Zihin faaliyeti, istek ve eğilimler dışında bir uyarıcı üzerinde toplanmıştır. Bu irade hedef belirleme ve harekete geçmeyi de içerir.

Dikkat Niye Dağılır?

Çocuklar büyüdükçe dikkat yoğunlaşma süresi ve kalitesi gelişir. Okul öncesi dönemde 5-10 dakika ile sınırlı olan dikkat süresi okul dönemindeki çocuklarda 20 dakikaya kadar uzayabilir. Dikkat konsantrasyonu kesintisiz olan bir süreç değildir. Hepimizin dikkati belli periyotlarda dağılır, önemli olan işimize devam etmek için dikkatimizi yeniden toplamayı başarabilmemizdir.

Dikkat birçok etkenden etkilenebilir. Öncelikle yorgunluğun dikkat üzerindeki olumsuz etkisini herkes yaşamıştır. Uykusuz olduğumuzda ya da uzun saatler süren çalışma saatleri sonrasında dikkati toplamak daha da zorlaşır. Günlük hayat olayları dikkat fonksiyonlarımızı etkiler; kafamızı kurcalayan birden fazla düşünce-problem varsa gerekli olana odaklanmak, işleri düzene koymak imkansızlaşır. Kafamızın içi karışıksa çantamızın içi ya da masamızın üzeri de karışıktır .

Rutin, sıkıcı olan işlere dikkati yoğunlaştırmak daha zordur. Çünkü dikkat ve motivasyon el ele giden iki işlevdir. Biri olmadan diğerini sağlamak pek mümkün değildir. Bu nedenle çocuklar sevdikleri bir oyunu oynarken uzun süre dikkat ederken onlar için sıkıcı olan 15 dakikalık bir ödevi 45 dakika da tamamlayabilirler.

Günlük hayatta ara sıra dikkatin dağılması olağandır ama bu dikkat dağınıklığı bireyin sosyal ilişkilerini, akademik başarısını günlük hayat ile ilgili işlevleri yerine getirmesini ciddi olarak etkiliyorsa o zaman bu durum dikkatle ele alınmalıdır.

Dikkatin Dağılmasından Nasıl Kaçınabiliriz?

  • Bunun en pratik yollarından bir tanesi zamanımızı olabildiğince ayrıntılı olarak planlamaya çalışmaktır.
  • başlanmış ama bitirilmemiş işleri ne kadar çabuk temizleyebilirsek o kadar çok konsantrasyon gücümüz daha yararlı işlerde kullanılmak üzere boş kalır.
  • Değişik yönlerde koşuşturmak yerine kendini tek bir hedefe yönlendirebilenler, karmaşıklığı ve dağılmayı önleyici önemli bir adım atmış olurlar. Değişik birkaç hedef yerine kesin bir hedef her zaman için daha olumlu sonuçlar doğurur.

DİKKAT EKSİKLİĞİ BELİRTİLERİ

  • Ayrıntılara dikkat etmekte zorluk ya da okul, iş ve diğer etkinliklerde dikkatsizce hatalar yapma
  • Dikkat gerektiren görevler ya da işlerde görevi sürdürme
  • Birisiyle yüz yüze konuşurken dinlemede güçlük çekme
  • Okul ödevlerini ya da işyerinde verilen görevleri bitirmekte zorlanma, verilen yönergeleri izlemekte zorluk çekme (yönergeleri anlama güçlüğüne ya da inatlaşmaya bağlı değildir.
  • Görevleri ve etkinlikleri düzenleme/ organize etme güçlüğü
  • Uzun zihinsel çaba gerektiren işlerden kaçınma, bu işlerden hoşlanmama ya da bu işlere karşı isteksizlik
  • Görev ve etkinlikler için gereken eşyaları kaybetme (örneğin: oyuncak, okul ödevleri, kalem, kitap ya da araç gereç)
  • Günlük etkinliklerde unutkanlık

* kişisel yaşam biçimimiz,

* hedeflerimize ulaşmak için azalmayan isteklerimiz,

* ve bizi derinden etkileyen her şeydir.

Tabii en önemli faktör sabır ve çabadır. Çaba şuurlu varlığı otomatik varlıktan ayıran en önemli ve en birinci faktördür.

KONSANTRASYON NEDİR?

Dikkati kuvvetlendirmek, ilgisizliği yenmek, fiziksel ve ruhsal kuvvetlere hakim olmak için dışarıdan gelen uyaranlardan kendini tecrit etme sanatı olarak tanımlayabileceğimiz konsantrasyon, ruhun tek bir şey ya da fikir üzerine bütün dikkatini vermesidir. Dış görünüşü itibarıyla sanki dikkat alanı daralmış gibidir. İç görünüş ile ise, zihin kudretinin aynı noktaya çevrilmesine dayanır. Tek bir konu üzerinde yerleşerek yayılmayı azaltmaktır.

 

  • Bu yeteneğimizi  sık sık çalıştırmak onun gelişmesi açısından çok faydalıdır, çünkü düşünme kabiliyeti kullanılmadığı veya yanlış kullanıldığı zaman zarar gören ve körelen bir kasa benzer. Yapılan istatistiklerin birçoğu az sayıda kişinin zihinsel-ruhsal yeteneklerinden en iyi şekilde yararlandığını göstermektedir.
  • Konsantrasyonun yoğunluğu motivasyonumuza ve irademize bağlıdır. Yoğun ve kısa bir konsatrsayon, yüz metre yarışıyla karşılaştırılabilir; her ikisinde de kısa, yoğun bir güç kullanımından sonra duraklama vardır. Uzun süreli konsantrasyon ise aynı maraton koşusunda olduğu gibi, yavaş ancak hep aynı kalan tempoda dengeli bir biçimde kullanılır. Her iki durumda da konsantrasyonun yeterli olması motivasyonun durumuna bağlıdır. En iyi motivasyon unsurları ise:

* yüksek hedefler ve idealler,

* kişisel yaşam biçimimiz,

* hedeflerimize ulaşmak için azalmayan isteklerimiz,

* ve bizi derinden etkileyen her şeydir.

Tabii en önemli faktör sabır ve çabadır. Çaba şuurlu varlığı otomatik varlıktan ayıran en önemli ve en birinci faktördür.

Dağılmış kuvvetleri merkezleştirmek, enerjiyi biriktirmek, ulaşmak istediğimiz amaca varmak için konsantrasyondan yararlanabiliriz. Düşüncesini toplamasını bilen, onu saptırmadan ve kesinlikle kaybetmeden varmak istediği amaca doğru sevk eden kişi, güç ve etki araçlarını bir hayli artırır.

KONSANTRASYON BOZUKLUĞU

Konsantrasyon bozukluğunun (zihnimiz ilgilenmemiz gereken konularla değil de başka şeylerle ilgileniyorsa) bize verdiği bir mesaj vardır;

  • Dikkatimizi doğru kullanamıyoruz.
  • Beynimizi çalışma talimatına uygun kullanamıyoruz.
  • Doğru davranışları doğru yerlerde gösteremiyoruzdur.

Bu durumda kendimize şu soruları sorabiliriz:

  • Bedensel olarak yorgun muyuz?
  • Gürültülü ortamlarda mı çalışıyoruz?
  • Hayallerimiz bizi meşgul mü ediyor?
  • Kendi kendimize iç konuşma halinde miyiz?
  • Duygusal sıkıntılarımız bizi rahatsız ediyor mu?
  • Stres altında ve kaygılı bir durumda mıyız?
  • Kendimizi monoton veya aşırı iş yükü altında mı hissediyoruz?

 

DİKKAT GELİŞTİRİCİ ETKİNLİKLER

1.  ÇALIŞMA: Harf bulma çalışması
Herhangi bir hikayeden içinde L harfi bulunan kelimeler boş bir kağıda yazılacak. Sırayla bu işlem diğer harfler için de yapılacak.

2. ÇALIŞMA: Resimlere uygun hikaye yazdırmak.
Çocuğa bir resim verilir ve verilen resme ilişkin bir hikaye yazması istenir.

3. ÇALIŞMA : Sayı zincirleri
Sırayla 2şer, 3er, 4er, 5er, 10ar 100e (150, 200 vb.) kadar ileri geri saydırmak.

4. ÇALIŞMA: Okuduğunu anlatma
Çocuğa kısa bir okuma parçası verilir ve beş dakika içinde okuyabildiği kadarını okuması istenir. Beş dakikanın sonunda çocuktan okuduklarından anlatması istenir. Bu oyun aynı zamanda çocuğun kısa süreli hafızasını geliştirir.

5. ÇALIŞMA: Nesne saklama
Bu oyun için evin belli bir odası seçilir ve çocuğa etrafındaki nesnelere dikkatlice bakması istenir. Çocuk odadan çıkınca herhangi bir nesne saklanır. Çocuk odaya geri döndüğünde hangi nesnenin saklandığını bulmaya çalışır.

6. ÇALIŞMA: Balonla oynama
Oyuncular şişirilmiş bir balonu birbirlerine atarak yere düşürmemeye çalışırlar. Bu oyun aynı zamanda çocuğun konsantrasyonunu sağlamasını da destekler.

7. ÇALIŞMA: Son harften kelime bulma
Oyunculardan biri bir kelime söyleyerek oyunu başlatır. Ondan sonra gelen oyuncu, söylenen kelimenin son harfini kullanarak yeni bir kelime söyler. Bu şekilde oyun devam eder.
8. ÇALIŞMA: Resimde eksik kısımları tamamlama
Çocuğa bir kısma eksik olan çeşitli resimler sırayla gösterilir ve çocuktan eksik kısmı bulması istenir.

Bunlara da Bakabilirsiniz…
Etiketler: , ,

Benzer Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Fill out this field
Fill out this field
Lütfen geçerli bir e-posta adresi girin.

Menü